Yusuf (a.s.) kıssası, Kur’an-ı Kerim’de en bütünlüklü şekilde anlatılan kıssalardan biridir ve baştan sona Yusuf Suresinde yer alır. Bu kıssa; sabır, iffet, takva, güzel ahlak ve affın insanı nasıl yücelttiğini gösteren eşsiz bir örnektir.
Yusuf (a.s.) küçük yaşta önemli bir rüya görür ve babası Yakub (a.s.)’a anlatır. Yakub (a.s.), rüyanın büyük bir işarete delalet ettiğini anlar ve Yusuf’a bunu kardeşlerine anlatmamasını öğütler; çünkü kıskançlık fitneye sebep olabilir.
Bazı kardeşler, Yakub (a.s.)’ın Yusuf’a olan sevgisini kıskanır. Yusuf’u dışarı götürmek için babalarını ikna ederler ve onu koruyacaklarına dair söz verirler.
Kardeşleri Yusuf’u bir kuyuya bırakır. Sonra gece ağlayarak babalarına döner, inandırmak için Yusuf’un gömleğini kanla getirirler. Yakub (a.s.) içten içe gerçeği sezer; yine de Allah’a dayanarak “güzel sabır”la bekler.
Bir kervan Yusuf’u bulup çıkarır ve Mısır’a götürür. Orada Kur’an’da Aziz diye anılan yüksek görevli tarafından satın alınır ve “ona iyi bakın” denir. Allah Yusuf’a hikmet ve rüya tabiri bilgisi verir.
Yusuf (a.s.), Aziz’in eşi tarafından ağır bir fitneyle sınanır. Yusuf iffetini korur, Allah’a sığınır ve günaha yaklaşmaz. Olay şehirde yayılır ve baskı artar.
Yusuf (a.s.) bir süre zindana girer. Orada tevhide davet eder, güzel ahlakıyla örnek olur. İki mahkûm rüyalarını anlatır; Yusuf onları isabetle yorumlar ve surede anlatıldığı şekilde gerçekleşir.
Kral bir rüya görür ve yorumlayamazlar. Yusuf’un rüya tabirindeki doğruluğu hatırlanır. Yusuf rüyayı açıklar ve bereket yıllarından sonra gelecek kıtlık yılları için pratik bir plan sunar.
Yusuf (a.s.), zindandan çıkmadan önce kendisine atılan iftiranın hakikatinin ortaya çıkarılmasını ister; böylece masumiyeti toplum önünde netleşir.
Soruşturma yapılır, Yusuf’un masumiyeti anlaşılır. Kral onu yakınlaştırır ve ülkenin hazineleri/ambarları konusunda büyük bir sorumluluk verir; Yusuf “emin ve bilgili” bir kişidir.
Kıtlık başlayınca Yusuf’un kardeşleri erzak almak için Mısır’a gelir, fakat Yusuf’u tanımazlar. Yusuf onları tanır ve hikmetle davranır; bir dahaki gelişte en küçük kardeşlerini de getirmelerini ister.
Kardeşler küçük kardeşle tekrar gelir. Yusuf onu yanına alır ve bağlarını gizlice bildirir. Surede anlatıldığı üzere “kralın su kabı” ile ilgili hukuki bir süreçle Yusuf küçük kardeşini yanında tutar.
Olaylar ilerledikçe kardeşlerin pişmanlığı ortaya çıkar. Yusuf sonunda kimliğini açıklar: O Yusuf’tur. Allah’ın kendisine lütfettiğini anlatır ve takva ile sabrın güzel sonuç verdiğini vurgular.
Yusuf gömleğini gönderir ve babasının yüzüne sürülmesini ister. Surede, Yakub (a.s.)’ın müjdeyi alması ve Allah’ın izniyle gözlerinin tekrar görmesi anlatılır. Yakub (a.s.) tevbe ve istiğfarı öğütler.
Aile Mısır’a gelir; Yusuf onları büyük bir ikramla karşılar. Uzun ayrılıktan sonra kavuşma olur ve Yusuf’un çocukluk rüyası surede anlatıldığı şekilde gerçekleşir. Kıssa; şükür, iman ve merhametle tamamlanır.
Doğrulama notu: Bu metin Yusuf Suresi (Kur’an, 12. sure) esas alınarak, ilave edilmemiş ayrıntılarla hazırlanmıştır.
