26 Ağustos 2026 Çarşamba
facebookinstagramtwitter

Soru-cevap

161

“Doğunun da batının da Allah’a ait olduğu” ayetinin (Bakara Suresi 115. ayet) indirilme sebebi nedir?

Allah Teâlâ buyuruyor:

“Doğu da batı da Allah’ındır. Nereye dönerseniz dönün, orası Allah’ın yönüdür. Şüphesiz Allah’ın rahmeti geniştir, O her şeyi bilendir.”
( Bakara Suresi, 115. ayet )


“Doğu da batı da Allah’ındır” ayetinin iniş sebebi:

Tirmizî’nin, Âmir bin Rebîa’dan rivayet ettiğine göre:
Babası şöyle demiştir:

“Biz Peygamberimiz ﷺ ile birlikte bir yolculukta idik. Gece çok karanlıktı ve kıblenin yönünü bilemedik. Her birimiz kendi kanaatine göre farklı yönlere dönüp namaz kıldık. Sabah olunca bunu Peygamberimize ﷺ anlattık. Bunun üzerine Allah şu ayeti indirdi:
‘Nereye dönerseniz dönün, orası Allah’ın yönüdür.’

Bu hadis, ayetin iniş sebebini açıkça göstermektedir.

Bir başka rivayette Âmir şöyle demiştir:

“Biz Rasulullah ﷺ ile bir yolculuktaydık. Gökyüzü bulutlarla kaplanmıştı, kıble yönü bize karışık geldi. Biz de tahminimize göre namaz kıldık. Güneş doğunca kıblenin aksi istikamete dönmüş olduğumuzu gördük. Bunu Peygamberimize ﷺ anlatınca, Allah Teâlâ şu ayeti indirdi:
‘Nereye dönerseniz dönün, orası Allah’ın yönüdür.’


Âlimlerin bu ayetten çıkardıkları hüküm:

Âlimler bu ayetten şu sonucu çıkarmışlardır:
Eğer bir kimse, vakit namazı geldiğinde kıblenin yönünü bilemezse, ama araştırır, sorar ve içtihat ederek (tahminle) bir yöne dönüp namaz kılarsa, namazı geçerlidir.
Çünkü o elinden geleni yapmıştır ve Allah katında sorumluluğu düşer.
Ancak daha sonra kıblenin yanlış olduğunu öğrenip namazını tekrar kılarsa, bu bir bid’at (dinde sonradan çıkarılmış davranış) olur; yani gerek yoktur.